Serce komputera - procesor

Tak, tak komputer ma serce, a jest nim procesor. Czy przeciętny użytkownik winien dużo wiedzieć o procesorach? Myślę, że powinno mu wystarczyć tyle, iż jest procesor jest sercem komputera. Ta dam, udało się, ten post już mam z głowy.

A tak poważniej. Procesor (ang. processor), także CPU (ang. Central Processing Unit) – to taki płaski kwadracik, montowany na płycie głównej komputera. Służy on do pobierania danych z pamięci RAM, interpretacji ich i ostatecznie do wykonania tych poleceń.

Procesor ma wpływ na szybkość i wydajność pracy całego sprzętu komputerowego. W zależności od rodziny procesora zmienia się liczba rdzeni, ich częstotliwość taktowania i wielkość pamięci podręcznej.

Na ogólną wydajność procesora wpływają następujące czynniki:

Wewnętrzna Architektura procesora – są to szerokość magistrali, rejestrów i jednostek ALU oraz sposób współpracy procesora z pamięcią operacyjną i urządzeniami I/O. W procesorach wielordzeniowych ważny jest mechanizm zarządzania zadaniami rozdzielanymi między rdzenie.

Szybkość zegara pracy – Im wyższa częstotliwość wyrażana w hercach Hz, megahercach MHz, gigahercach GHz, tym szybciej procesor może wykonywać operację

Wielkość pamięci Cache – Najnowsze procesory mają po kilka MB pamięci podręcznej Cache. Podzielone są na trzy poziomy L1, L2, L3. Zwiększenie ilości pamięci Cache pozwala przyśpieszyć pracę procesora bez konieczności modyfikowania wewnętrznej struktury.

Modele z procesorami Intel Atom, Intel Celeron lub AMD C-Series charakteryzuje najmniejsza wydajność, modele z Intel Core i7, Intel Core i5  lub AMD A-Series najwyższa.


Główni producenci procesorów to:
Intel np. Core 2 Duo, Pentium, Celeron
AMD np. Sempron, Athlon, Duron


Gniazda procesorów czyli trzeba o tym pamiętać, że nie każdy procesor pasuje do naszej płyty.

Gniazdo procesora jest to rodzaj złącza znajdującego się na płycie głównej; pełni ono rolę interfejsu pomiędzy procesorem a pozostałymi elementami systemu komputerowego umożliwiając jego współpracę z systemem za pośrednictwem odpowiednich magistral i układów znajdujących się na płycie głównej. Na każdej płycie głównej musi być przynajmniej jedno takie gniazdo; determinuje ono rodzaj procesora, jaki jest przez nią obsługiwany. Producenci wyposażają swoje płyty w różne wersje gniazd umożliwiających zastosowanie jednego z dostępnych procesorów, przy czym rodzaj procesora często zależy również od zainstalowanego na płycie chipsetu. Typ gniazda dla procesora musi być zgodny z określonym procesorem, odznacza się kształtem, napięciem, prędkością komunikacji z procesorem. W pierwszych płytach głównych procesory były wlutowane, ale z powodu coraz większej oferty procesorów i ich nieustannie zmieniającej się budowy pojawiły się gniazda, które umożliwiły dopasowanie budowy płyty oraz jej możliwości do potrzeb danego użytkownika. W efekcie użytkownik chcąc wymienić procesor na procesor innej firmy, musi wymieniać całą płytę główną. Obecnie najpopularniejszym typem gniazda procesora jest gniazdo typu Socket w tym gnieździe łato się instaluje procesor Procesor montuje się pinami do otworów gniazda i przytrzymując go dźwignią.


Chłodzenie Procesorów
Dobre i sprawne chłodzenie procesorów jest bardzo ważne ponieważ procesor pracując, bardzo szybko się nagrzewa dla tego im lepsze chłodzenie tym procesor wydajniej może pracować. Druga sprawa o której użytkownicy komputerów powinni pamiętać to ustawienie komputera w przewiewnym miejscu żeby wiatrak komputera mógł odprowadzać ciepło na zewnątrz obudowy komputera. Bo sprawna wentylacja komputera jest kluczowym aspektem w chłodzeniu procesora i innych komponentów komputera.

Wyróżniamy 3 sposoby chłodzenia procesora:

Chłodzenie pasywne - Pierwszym stosowanym sposobem ułatwiającym wymianę ciepła poprzez zwiększenie powierzchni wymiany jest radiator. Radiator montuje się na powierzchni procesora za pomocą specjalnej pasty termo przewodzącej i przy pomocy zatrzasków, które się zapinają na za trzepach gniazda Socket.

chłodzenie aktywne - W tym sposobie chłodzenia wykorzystuje się radiator z wentylatorem. obracający się wentylator wymusza większy przepływ powietrza. Wentylatory są przykręcane na powierzchni radiatora.

Chłodzenie cieczą - W chłodzeniu cieczą używa się specjalnego płynu (tzw. woda destylowana) oraz sprzętu montażowego składającego się z pompki, zbiornika, rurek, bloków wodnych, chłodnica (radiator + wentylator) itp. Który się montuje wewnątrz komputera. Płyn się wlewa do zbiornika następnie pompka pompuje płyn rozprowadzając płyn po całym komputerze chłodząc procesor oraz inne podzespoły komputera.

Nie taki BIOS straszny jak wiemy co nam w nim potrzebne

BIOS płyty gównej (akronim ang. Basic Input/Output System – podstawowy system wejścia-wyjścia) –  zapisany w pamięci stałej (ROM czyli takie małe urządzenie, powiedzmy że można porównać je do karty pamięci z aparatu) zestaw podstawowych procedur pośredniczących pomiędzy systemem operacyjnym a sprzętem. Posiada on własną pamięć, w której znajdują się informacje dotyczące daty, czasu oraz danych na temat wszystkich urządzeń zainstalowanych na naszym komputerze.
 

BIOS testuje sprzęt po włączeniu komputera (test ten nazywa się POST), zajmuje się wstępną obsługą urządzeń wejścia/wyjścia, kontroluje transfer danych pomiędzy komponentami takimi jak dysk twardy, procesor czy napęd CD/DVD. Inicjuje program rozruchowy: programy (np. naprawcze z napędu CD/DVD) lub system operacyjny zainstalowany lub instalka tego systemu z dysku twardego lub napędu (np. WINDOWS XP, WINDOWS VISTA, WINDOWS 7, WINDOWS 8, LINUX).

Test POST jest przeprowadzany w kilku fazach. Faza pierwsza to sprawdzenie obecności i prawidłowości działania układów niezbędnych do działania komputera. Na tym etapie nie jest dostępna jeszcze żadna karta rozszerzenia (karta graficzna,  karta dźwiękowa) i błędy są komunikowane przez miniaturowy głośnik (ang. PC speaker) umieszczony w obudowie komputera (czasem go brak).

W pierwszej kolejności jest testowana poprawność pracy procesora, później pamięci RAM i następnie karty graficznej. Niepomyślny wynik POSTu skutkuje serią odgłosów wydanych przez głośnik. Odgłosy te, a dokładniej ich ilość i czas trwania są kodem błędu. Korzystając z instrukcji obsługi możemy ustalić, co jest przyczyną problemów. Nowoczesne płyty główne zamiast używania dość niewygodnego kodu dźwiękowego informują o rezultacie testu POST za pomocą kolorowych diod LED lub wyświetlacza umieszczonego na płycie głównej.  Kolejny etap testu POST wykonywany już po zainicjowaniu większości podzespołów składa się z testu pamięci RAM oraz testu dysków twardych. Gdy test POST zostanie zakończony i nie zostaną znalezione żadne błędy komputer wyda pojedynczy pisk (ang. beep) (rzadziej dwa) i rozpocznie procedurę uruchamiania programu rozruchowego .


Za pomocą wbudowanego w BIOS interfejsu czyli takiego małego programu, nazywanego BIOS setup, można zmieniać ustawienia BIOS-u, np. parametry podłączonych dysków twardych lub zachowanie się komputera po jego włączeniu, a także włączać/wyłączać niektóre elementy płyty głównej, np. porty komunikacyjne takie jak karta sieciowa, karta graficzna.

Aby dostać się do BIOS setup podczas wyświetlania czarnego ekranu z białymi literkami (ekran informacyjny testu POST) należy wcisnąć jeden z magicznych przycisków, w tym wypadku jest to przycisk DELETE.

W BIOS-ie setup również zmienimy, na stałe (do kolejnej zmiany), ustawienia dotyczące tego, jakie urządzenie BIOS ma jako pierwsze uruchomić, przeszukać w celu znalezienia programu rozruchowego.

W BIOS setup poruszamy się za pomocą klawiatury, wskaźnik myszki nie jest widoczny. Jakich klawiszy używać? I tu znowu wszystko zależy od producenta BIOSU. Jedno prawie jest pewne, aby powierdzić zmiany należy wcisnąć F10, a nierzadko później literkę Y od Yes (N jak Not). Krótka instrukcja, a rzeczowa zawsze jest dostępna w na planszy setupu. W tym wypadku widoczna jest po prawej stronie ekranu.

O szczegółach ustawień w BIOSIE będzie więcej przy konkretnych problemach.

Rada: Na co dzień dobrze, aby bootwanie było ustawione na dysk twardy - przyspieszy to start systemu operacyjnego, ponieważ BIOS nie będzie przeszukiwał innych urządzeń, a zacznie od razu od dysku HDD.

Opcji tej szukamy w zakładce Advanced BIOS Features lub zakładka BOOT w zależności od wersji BIOSU. Jako FIRST ustawiamy dysk twardy oznaczony jako [HDD:xxxxx].

Wstęp musi być, potem rozwinięcie i zakończenie

Witam Was,

tak się składa, że w wykształcenia jestem humanistą (nie polonistą!), a konkretniej pedagogiem, ale wszyscy już wiemy, że chleba z tego nie ma, a status bezrobotnego może zacząć nudzić nawet największych leni...

Leniem jestem, bezrobocie od pukać mnie się nie tyczy, bo od zawsze lubiłam psuć komputery.

Ps. Z lenistwa poszłam do ogólniaka bo był bliżej mojego miejsca zamieszkania niż liceum profilowane o specjalizacji informatycznej.

Więc kocham i pedagogikę i informatykę.

Jako informatyk samouk, narodzie ślę Ci przesłanie: Komputer nie jest jak kobieta, posiada instrukcje obsługi. :)